Copiright © Jeton Kelmendi 2009-2013 jetonkelmendi@gmail.com 0032474464251 Brussels Belgium
   
 
  Türk

Biyografi [değiştir]

Jeton Kelmendi

 

YETON KELMENDİ

NASIL SEVMELİ

UNITED STATES OF AMERICA

Yeton KELMENDİ şiir 2

The opinions expressed in this manuscript are solely the opinions of the author and do not represent the opinions or thoughts of the publisher. The author represents and warrants that s/he either owns or has the legal right to publish all material in this book.

"NASIL SEVMELİ

"

All Rights Reserved. Yeton Kelmendi

Copyright © 2011

Yazar: Yeton KELMENDİ Çeviri: Dr. Taner GÜÇLÜTÜRK

Önsöz:

Dr. Taner GÜÇLÜTÜRK

Kapak Tasarımı

: Lida Sherafatmand

This book may not be reproduced, transmitted, or stored in whole or in part by any means, including graphic, electronic, or mechanical without the express written consent of the publisher except in the case of brief quotations embodied in critical articles and reviews.

ISBN:

978-1-4477-4283-8

PRINTED IN THE UNITED STATES OF AMERICA

Nasıl Sevmeli şiir 3

Ö N S Ö Z

Kosova çağdaş Arnavut şiirinin genç temsilcisi Yeton Kelmendi‟nin “

Memleket ve milliyet sevdalısı Kelmendi, kendisine Arnavut ismini veren yüzbinyıllık vatanının tanrısını parlak düşünceye benzetir. Kelmendi‟nin şiirlerinde öne çıkan vatan ve

Nasıl sevmeli?” adını taşıyan bu şiir kitabında, sadece nasıl sevmenin sorgusu değil maneviyattan maddiyata doğru birçok konu, lirizmin en güzel örnekleriyle birlikte ele alınıyor. Şiirlerinde serbest nazım biçimini tercih eden Kelmendi, mısra kesitleri ve kelimelerle yarattığı ahenk ile her dizede okuyucusunu tebessüm içerisinde bırakacak güzel şaşırtıcı heyecanlarla karşı karşıya bırakıyor. Lirik şiirlerinde yalın bir dil, yer yer hitap ve mecazlı bir üslup kullanılıyor. özgürlük konusu değişik boyutlarıyla ele alınır. Vatan sevgisi, „ruhunun dilini Dardanya’nın1 özlemi alacak‟ kadar kuvvetli bir maneviyattır. Memleket, aşk ve şiir demektir onun için: “Aşk/ Senin için/ Mısraların güzelliğiyle birlikte çevrelesin/ Memleketini”. Bu memleketin önde gelen Arnavut yazar ve lideri İbrahim Rugova‟nın aziz hatırasının da mısralaştığı memleket dizelerinde, “Şehitler tepesinde/ Dinlendiğin/ Süre içerisinde/ Hayal et/ Ve dua et Dardaniya’n/ İçin...” diyerek, yazar ebediyete intikal eden

1

Dardaniya, Arnavut milli tarihinde Arnavutların köken olarak İlirler’den geldiklerine dair öne sürdükleri döneme ait ve bugünkü Kosova toprakları üzerinde Dardanların kurdukları M.Ö. 4. ila 3. yüzyıllara uzanan krallığın adıdır. Yeton KELMENDİ şiir 4

Rugova‟nın dualarına emanet eder memleketini. Acı ve sıkıntılı dönemlerden geçen memleketinde yarınlardan endişe duyulur, böyle zamanlarda bazen sevgilinin varlığı dahi önem arz etmez.

Neredeyse bütün şiirlerinde sevgiliye seslenen yazar, sevgiye, aşka, çağırıda bulunmaktadır. Aşkı, sevgiliyi beklerken, Kelmendi‟nin dizelerinde aşk kirayla barınır.

Gözlerin, karanlığı ışıklandırdığı gecelerde yazar bohem bir dünyanın içerisindedir. Ve böyle gecelerde sürekli giden sevgiliyi bekleyiş halinde bulmak mümkündür eserin müellifini. Bu şiirlerdeki sevgililer şımarık, bazen aksidir; onlara nasıl sevebileceğini öğretmelerini isterken, Kelmendi‟ye göre, “Kadın dediğin/ Zamansız bir şey olmalı”dır. Sevgili için en güzel lirik şiirlerini okuyucusuyla bu kitapta paylaşan yazar için “Esmer/ Kızların güzelliği/ Mısraların güzelliği”yle eşdeğerdir. Akşam üzeri, gece vakitlerinde, gökyüzü altında, gölgelerde, bohem ortamlarda karşımıza çıkan Kelmendi‟nin şiirlerinde geçmişlerin sonunda bizi gelmemiş bir gelecek bekleken, mekanda ve zamanda tüm sınırlar, olağan durumlar aşılır. Zaman ve mekanın sınırlarını geçerek dört boyutlu bir ortamda hislerini, düşüncelerini, fikirlerini tasvir etmeye çalışan Kelmendi‟nin bu kitaptaki kimi şiirlerinde konu bütünlüğüne rastlayamıyoruz. Birçok şiirinde kendiyle ve iç dünyasıyla hesaplaşan yazar, eserlerinde sessizlik ve insanlık ötesini de sorgulamaya çalışır. Maddiyattan maneviyata, fanilikten hakikate geçiş yaptığı bu şiirlerinde ilahi ve gerçek varlıklar, Anteu, Prometheu, Helena gibi Yunan tanrı ve tanrıçaları, kraliçeler, ünlü ressam Van Gogh gibi isimler karşımıza çıkar. Nasıl Sevmeli şiir 5

Çoğu şiirinde düşünceye, söze, kelimeye ve mısraların değerine dikkati çeken yazarın eserlerinde bayan söz, bay düşünce olarak sembolleşir. İmla kurllarından ziy

ade nokta, virgül, soru işareti, söz, sessizlik gibi kelimeleri birer sembol ve mecazlı anlatım unsuru olarak tekrarlayarak kullanan Kelmendi, memleket, mısra gibi sözcüklerle de tekrir sanatına sık sık başvurmaktadır.

“Gözlerinin aynasında/ Gökyüzünün yıldızı gibiyim”

Ünlü akademisyen ve çağdaş Fransız şa

şeklnde estetik benzetmelerle şiirde estetik söylemleri de yakalayan Kelmendi‟nin dizelerinde, “Gözlerimin kulaklarını tıkadım/ Uyudum/ Mayınları işitmesin görüntüsü...” gibi dizelerle söylemde yenilikler, çağdaş yaklaşımlar getirmektedir. Şimdiye kadar yayınlanmış sekiz şiir kitabı, bir tiyatro oyunu, birçok edebiyat ödülü bulunan Kelmendi‟yi edebiyat eleştirmenleri, son zamanların Arnavut çağdaş şiirinin değerli bir temsilcisi olarak tanıtmaktadırlar. iri Athanase Vatchev De Thracy‟ye göre, “Güçlü hisleri kısa bir şiirden daha etkili bir biçimde dile getirmekten daha üstün ne olabilir ki. Vahşi canavarın kükreyişi böyle temsil edilmez mi, bütün gücünü toplamak için böyle hazırlanmaz mı? Yeton Kelmendi’nin şiiri de böyle bir imajı temsil etmektedir, şiiri her daim özünü kükrer biçimde dışa vurmakta, öz anlamını yitirmemektedir. Şiirlerindeki lirizmin yoğunluğu okuyucunun iliklerine kadar işlemektedir. Eliptik mısraları, insan ruhunun en iyi ve en sadık duygularının özünü elde etmektedir. Kelmendi, zamanımızın en Yeton KELMENDİ şiir 6

büyük şair simalarından biridir. Bu Kosovalı şairin eserleri, sadece Arnavut edebiyatını değil, bütün edebiyatları onurlandırmaktadır.

Arnavutçadan Türkçeye çevirisini

Bu eseri okurken Arnavut çağdaş şiirinin kendine özgü sanat ve ifade biçiminden, şiirin evrensel güzelliğinden zevk alacağınıza inanıyoruz. Bu çevirinin ayrıca çağdaş Arnavut edebiyatının Türk sanat çevrelerinde tanıtımına, her iki edebiyat ailesi arasındaki sanat ve edebi ilişkilerinin daha da pekiştirilmesine hizmet sunacağını umuyoruz.

gerçekleştirdiğimiz Kelmendi‟nin bu eserinde, çağdaş şiirin ve kelimelerin sanatsal estetik kıvraklığının hazzını yaşadık. Çeviri boyunca şiirlerin orjinel dildeki anlamı ve şiirselliğini yitirmemesi olduğu gibi, Türkçeye ve onun yapısına, anlam ile sanatsal niteliğini eşdeğerde yansıtması için elimizden geldiğince hassasiyet göstermeye çalıştık.

1. 06. 2011, KOSOVA

Dr. Taner GÜÇLÜTÜRK*

*

Priştine Üniversitesi, Filoloji Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğretim Görevlisi, tanergucluturk@hotmail.com Nasıl Sevmeli şiir 7

Burada geçmişin sonunda

Bizi olmayan bir gelecek bekler

Këtu e në fund të shkuarjes

Na pret një e paardhur Yeton KELMENDİ

şiir 8 Nasıl Sevmeli şiir 9

İLİRCE

Ölçülmez hiçbir şeyle

Bedeninin ağırlığı

Havanın gücü

Hızlılıkların yavaşlaması

Yansıman bile görünmüyor

Sanki

Ölçü aracı yok

Ya da

Herşeyi atlayarak aşar

Sözcüğün ruhu için

Bir gramdan daha az unutulmazsın

Kulağın, gözün ötesindesin

Yüz bin yıl

Parlak düşüncesin

Ve hiç kimse

Ölçememiştir

Bana

ARNAVUT

ismini veren

tanrımın vatanını

Auderghem, Şubat 2007

Yeton KELMENDİ şiir 10

ILIRISHTE

Nuk matet me asgjë

Pesha e trupit tënd

Forca e ajrit

Ngadalsimi i shpejtësive

Nuk të shihet as anadrita

Sikur

S’ka njësi matëse trakeje

Ose

I kapërcen të gjitha

Për shpirt të fjalës je

Një nëngram harrimi

Tej veshit e syrit

Njëqind e një mijë vjet

Mendim i ndritur

Je

Dhe kurr

Kush me t‘mat s‘ka mundur

Atdheu im i Zotit që ma dha emrin

SHQIPETARË

Auderghem, shkurt 2007

Nasıl Sevmeli şiir 11

C

ESARETİN İÇİN

Bir gün

Benim günüm gelecek

Eğer gerçekse

Herkesin birer günü var

Ve ben beklemeyi bilirim

Boşluğunu doldurabilmek için

Toprağın ekmeğin olacak

Suyun yayın

Evet

Senle ne yapabiliriz

Yarına kadar inansam

O günün à hali noktasında

Viyana, 2006 yazı

Yeton KELMENDİ şiir 12

PËR KURAJO

Një ditë

Do të vijë dita ime

Nëse është e vërtetë se

Gjithkush e ka nga një ditë

Dhe Unë do të dij ta pres

Do ti ketë bukë toka

E uji kroji

Sa ti mbush zbrastitë

Po

Çfar të bëjmë me ty

Mobesim në nesër

Në pikë të hallit à ajo ditë

Vjenë, verë 2006

Nasıl Sevmeli şiir 13

BAYAN SÖZ BAY DÜŞÜNCE

Bir şiirin son sözcükleri

Ve sen de

1 Biraz konuştum Aksi Fazla zaferci Bayan Büyüklüğün için almıyorum dir

Giyinik düşünceleri soymaya müsade ettiğini

bilirsin

Çıplakları

Keyfimin kostümüyle giydirmeliyim Diyorum

Ya da

Erkeğin de eşine

Herkesin

Herkese

diyebildiği

Seni seviyorum demem yetiyorsa sana

Bayan

Benim tamamen farklı bir görüşüm var

2

Düşüncenin sözsüz değeri olmadığı

Gibi Ya da sözün

Düşünces

ini yorulmadan söylediği gibi

İnsanın ruhusun

Yeton KELMENDİ şiir 14

Sen sözde bayan

Ve ben bay düşünce

Herşeyi böyle gördüm

Sadece seninle seni kendimle

Aşkın bu formülü

Her yerde

Modernizimden sonraya

nü bile

Kaldıysa

Bu yüzden

Bayan söz güzelsiniz

Bay düşünce

Güzelliğinizi verdiği zaman

3 Ve de Kabullenmemiz gerek ki

Sessizlik

Bize neler olduğunu

Endişeyle izlemekte

Yeter artık

Bayan söz

Şimdi öpmek istiyorum

Sadece bir defa

İkinci üçüncünün

Nasıl geleceğini bilmiyorum Özgürlüğün bırak özgürce bıçaklasın

Nasıl Sevmeli şiir 15

Söz de

Düşünce de bırak

İstediğini

Konuşsun

Ben

Şimdi ilk öpücüğü istiyorum

Paris, Temmuz 2006

Yeton KELMENDİ şiir 16

ZONJA FJALË E ZOTËRI MENDIM

1 Kam fol pak Ndryshe Tepër ngadhënjyeshëm Zonjushe Por them S’ma merr për të madhe Fundja fjalët e një poeti Janë Dhe ti e dinë se lejohet Mendimet e veshura me i zhvesh Cipë cullak E të zhveshurat Me i veshë me kostume të qejfit tëm Ose Nëse për ty ka mjaftuar Të them të dua Atë që ja thotë gjithkush Gjithkujt Edhe burri gruas vetë Zonjushe Unë kam krejt tjetër mendim 2 Sikur Mendimi s’ka vlerë pa fjalën Apo fjala Nasıl Sevmeli şiir 17

Ç’thotë pa e lodhur mendjen

Shpirt njeriu Ti je zonja fjalë E unë zotëri mendim Krejt kështu i kam pa Vetën me ty e ty me mua Bile Edhe këtë formulë dashurie Gjithandej Nëse ka mbet ku pas Modernizimit Prandaj Zonja fjalë je e bukur Kur zotëri mendimi Ta jep bukurinë 3 E hë de Duhet m’u pajtua se Heshtja Na vëzhgon ankthshëm Çka po bëhet me ne Po nejse ma Zonja fjalë Dua me të puth tash Veç një herë Se e dyta e treta Yeton KELMENDİ şiir 18

Nuk e di si vijnë Liria le të rrojë e lirë Edhe fjala Edhe mendja Le të flasin çka Të duan Unë Tani dua puthjen e parë

Paris, korrik 2006

Nasıl Sevmeli şiir 19

HATIRALARIN GÖLGESİNDE

Unutulmuş bir şeyi söylemek isterdim

Yarın da hatırlamayacağın bir şeyi

Sessizlik yolcu ettiği zaman

Unutulmak her daim eskimiş olu

yor

Güneşin kuruttuğu meşede

Dizenin sırasında

Dağ ucuna asılı kaldığı yerde

Bekliyorum

Orada sadece sevgili beklenir

Ben dinlenmek için otururum

Beni

sonbahar kuruttu ya da ışık düşürdü

Sadece bir şey diyebilmeyi

Denediğimde

Haziran, 2004

Yeton KELMENDİ şiir 20

NËN HIJEN E KUJTIMIT

Të kisha thënë diçka të harruar

Atë që s’të kujtohet as nesër

Harrimi bëhet gjithnjë e më i vjetër

Atëherë kur rrugëton heshtja

Te lisi i tharë prej diellit

Po të pres

Në radhë me vargun

E varur në cikol të mallit

Aty pritet vetëm e dashura

E unë u ula me pushua

M’u shterrë vjeshta ose ra drita

Provova

Veç me t’ thënë d

içka

Qershor, 2004

Nasıl Sevmeli şiir 21

Aşk kirayla barınır

Görüldüğü gibi

Aşk kirayla barınır

Bir noktada kapanır

Ve düşüncenin

Küçültür uçlarını

Satranç taşları gibi oynar günlerle

Sonu geldiğinde

Zafersizce

O zaman

Bir baştan

Başlar başka

bir oyun Yeton KELMENDİ şiir 22

Dashuria banon me qera

Sa shihet

Dashuria banon me qera

Mbyllet në një pikë

Dhe i tkurr majat

E mendimit

Luan me ditët si me figurat e shahut

Kur të vij fundi

Pa fitues

Atëherë

S’ mbetet më veç një lojë

Tjetër

Nasıl Sevmeli şiir 23

Gecenin kraliçesi

Bugün

Elim ulaşmadı sana

Şe

Gözlerim bile gelmedi

Kraliçe

hrine kadar

İçimde bir şeyin

Ya da kötü saatlerin tutsağı var

Gecenin yalnız gözleri

Düşüncelerimin göğünü ışıklandırıyor

Üzerine kadar

Varmadan

Gecenin krallığına

Uzanan ellerin gölgesi sana ait değil

Bugünün akşamı

kraliçesiz Yeton KELMENDİ şiir 24

Mbretesha e natës

Nuk të mbërrin dora ime

Sonte

As sytë s’ mbërrin as deri

Afër qytetit tënd

Mbretëreshë

Ke diçka në brendinë time

Ose më ka zënë orë e ligë

Sytë e natës po vetëtojnë

Po e zbardhin qiellin e mendimit

Deri mbi ty

As që ka mbërritje

Në mbretërinë e natës

Vakiçare

Nuk të takojnë hijet e dorëzgjatjes

Mbrëmja e sontme pa mbretëreshë

Nasıl Sevmeli şiir 25

Neden dakikamı tutuyorsun

Şimdi

Bir şey benim ve senindir

Bugünündür

Kim bilebilir ki

Rüzgarın

Yolunun nerden eseceğini

Bir yerde hayret verici bir temsil gösterimde

Başka defa

Çıkmış elinde

Gelecek ve geçmişle

Dönüyordu

Şimdi

Bir yerde, bende bir yerlerde

Nerde buluşalım

Seninle

İki duvar

Dört göz arasında

Rüzgar esmeye başladı

Cancağızım

Gelişlerin çok geç

Neden dakikamı tutuyorsun

Şimdi

Seni ve kendimi bekliyorum

Nerden bileyim

Dakikamın geçmişi ne zaman gelir

Yeton KELMENDİ şiir 26

Pse ma mban minutën tim

Tani

Është diçka e imja e jotja

E sodit

E kush e di ka e ka rrugën

Ka e frynë fryma

Është shfaqur diku si pikë çuditëse

Herave tjera

I kishte dalë vetës dore dhe i binte rrotull

Ardhjes e shkuarjes

Tani

Është diku tek unë diku

Tek ti

Po ku ta takojmë ndërmjet dy mureve

Të katër syve

Ka nis me marrë frymë

Zemërimi

Ardhjet po janë të vona

Pse ma mbanë minutin tim

Tani

Po të pres ty edhe vetën

Ku ta dijë unë

Kur i vinë shkuarjet minutit tim

Nasıl Sevmeli şiir 27

Başlangıç

Biraz şımarık

Başlangıcın doğasından çık

Sonra bütün sınırları aş

Ve hiçbir noktayı düşmeden bırakma

Dönemecin etrafında

Konu karşısında

Çoğu defa sakini olmuş

Hayallerin

Merkezi kendinden ibaret

Köşkü diğer tarafta

Başlangıcı

Çatısız

Duvars

ız kuledir

Temeli

Senin başladığın yerdedir

Yeton KELMENDİ şiir 28

Fillimi

Paksa i llastuar

Del prej natyrës nismëtare

Pastaj i kapërcen krejt kufijtë

Dhe asnjë pikë se len pa i ra

Rreth e rrotull

Anatemë

Shumë herë e mbetur banore

E ëndrrës

Qendrën e ka përtej vetës

Qoshkun tek në anën tjetër

Fillimi

Është kulla pa mure

Pa kulm

Themeli

Aty ku ja fillon ti

Nasıl Sevmeli şiir 29

Gece yarısından sonra yazmak

Kırmızı noktalı kağıda

Zamanın ve

Tarihin yazıldığı yere

Özgürlük denen büyük söze

Tükürdüm

Ve tekr

ar uykum kaçtı

Kötü bir rüya

Tekrar

Benim ağır yalnızlığıma mektup yazdım

Benden

Merhaba

Vatanına

Yarına

Kadar yeterli zamanım kaldı

Hey mektupların

Gecesi ne kadar uzun

Merhaba yalnızlık

Kalemle fikirsiz

Seninle buluşuyorum

Sesin çıt etmediği yerde

Şimdi

de anlaşamıyoruz

Tamam

Ruhumun dilini

Dardanya’nın özlemi

Alır

Yeton KELMENDİ şiir 30

Benim mısrama bağlanır

Ve kendini artist sanırsın

Hoşça kal

Yarına kadar

Yeteri

zamanım kaldı Nasıl Sevmeli şiir 31

Shkrim pas mesnate

Në letrën me pika të kuqe

Ku datat i shkruaj

Dhe vakitë

Pështyva

Fjalën e madhe Liri

Dhe serish më doli gjumi

Ëndërrakeq

Prapë i shkrova letër

Vetmisë time të trentë

Tung nga

Unë

I yti Atdhe

Më teproj mjaftë kohë deri

Nesër

Hej sa e gjatë është nata

E letrave

Tung vetmi

Me laps e pa kurrfarë ideje

Takohem me ty

Ku zë as cik s’ bën

As tash nuk po kuptohemi

Ani de

Që gjuhën e shpirtit

Mallin e Dardanisë

Po mi merr

Yeton KELMENDİ şiir 32

Në një varg timin varesh

Dhe ndjehesh artistik

Tung pra

Më ka mbetur edhe mjaft kohë

Deri nesër

Nasıl Sevmeli şiir 33

Sevgilim nasıl sevmeliyim öğret

Hayatımın üzerinden

Gece gündüz yıllarca

Koştum

Ve onunla çok güzel oynadım

Çoğu defa hile yaptım

Bir ara sonunda

Anladım fakat çok geçti artık

Şimdi

Aklıma bir şey geldi

Ben kendimle ölçüşüyorum

Sadece bir ş

Sevgilim

ey sorabilirim

Nasıl sevebilirim öğret

Sanımca geç değil

Hiçbir zaman geç olmadığını

Söylerler

Fakat ben buna inanmıyorum

Sana inanırım bir çocuk masalı gibi

Öğret

Ama

Nasıl sevmeliyim öğret

Aşık olmayı değil

Annem de

Nasıl yürümem gerektiğini öğretseydi

Bütün hayatım koşarak geçerdi

Yeton KELMENDİ şiir 34

Koşarak

Artık büyüdüm

Koşarak

Dağlardan dönerek

Bugün sana varmak için ne kadar yol var

Aiiii

Öğret şimdi

Hilesiz sevgilim

Nasıl sevmeli

İnce bişeyler almak

Moda

Düşünürken

Edalı bakışlarla

Jeton Kelmendi
 
Jeton Kelmendi
 
Advertisement
 
Poésie biographie Jeton Kelmendi
 
Note biographique:
Le poète Jeton KELMENDI est né à Pejë (Kosovo) en 1978.
Il a fait ses études primaires et secondaires dans sa ville natale. Il est licencié de journalisme de l’Université de Prishtina. Actuellement, Kelmendi poursuit ses études supérieures à l’Université Libre de Bruxelles (Politique internationale et Problèmes de sécurité). Parallèlement à ses travaux universitaires, il écrit et publie plusieurs recueils de poésies. Jeton Kelmendi est collaborateur de bon nombre de médias, albanais et étrangeres, traitant essentiellement d’affaires culturelles et politiques.
Kelmendi s’est fait connaître par le large public grâce à son premier ouvrage poétique “Le siècle des promesses”, publié en 1999 et qui a connu un immense succès. Ses poésies sont traduites en 22 langues et publiées dans beaucoup d’anthologies.
Il est membre de nombreux clubs internationaux de poètes.
Il est vétéran de la guerre que l’UCK a mené pour l’indépendance de Kossovo (1998-1999)
A présent Kelmendi vit et travaille à Bruxelles.
Ouvrages de l’auteur :
Poésie :
Le siècle des promesses, Rilidja, Prisjhtinë,1999
Par-delà le silence, Faik Konica, Prishtinë, 2002
Peut-être à la mi-journée, Faik Konica, Prishtinë, 2004
Donne-moi un peu de pays, Faik Konica, Prishtinë, 2005
Où nous mènent les événements, Ombra GVG,Tiranë, 2007
Tu viens pour le bruit du vent, Globus R., Tiranë 2008
Le temps lorsqu’il aura du temps, Ideart, Tiranë, 2009
Drame :
Dame parole, 2007
Publications en langues étrangères :
Ce mult s-au rãrit scrisorile / Les lettres sont devenues fort rares (choix de poèmes traduits et publiés en roumain)

A Breath / La respiration (choix de poèmes traduits et publiés en Inde)
Reconnaissance internationale :
Membre de l’Association des journalistes professionnels d’Europe, Bruxelles.
Membre de l’Académie européenne des Sciences, des Arts et des Lettres, Paris.
Grand Prix Internationa Solenzara de Poésie, France.
Biography of Jeton Kelmendi
 
Born in the city of Peja, Kosovo (1978), Jeton Kelmendi completed elementary school in his birth place. Later he continued his studies at the University of Prishtina and received the degree of Bachelor of Arts in Mass communication. He completed his graduate studies at the Free University of Brussels, Belgium, specialising in International and Security Studies. He finished his second master degree in diplomacy. For many years he has written poetry, prose, essays and short stories. He is a regular contributor to many newspapers, in Albania and abroad, writing on many cultural and political topics, especially concerning international affairs. Jeton Kelmendi became well known in Kosova, after the publication of his first book entitled: “The Century of Promises” (“Shekulli i Premtimeve”), published in 1999. Later he published a number of other books. His poems are translated in more that twenty-two languages and published in several international Literature Anthologies. He is the most translated Albanian Poet and well know in Europe. According to a number of literary critics, Kelmendi is the genuine representative of modern Albanian poetry. International critics and poets wrote for him a lot of article, considering him as great European poet. He is a member of many international poetry clubs and is a contributor to many literary and cultural magazines, especially in English, French and Romanian Languages. The wisdom of his work in the field of Literature is based in the attention that he pays to the poetic expression, modern exploration of the text and the depth of the message. His Genre is focused more on love lyrics and elliptical verse intertwined with metaphors and artistic symbolism. Kelmendi is a veteran of the War of Liberation in Kosovo led by the Kosovo Liberation Army, 1998 -1999. Currently resides and works in Brussels, Belgium.
Published works:
- “The Century Promises” (“Shekulli i Premtimeve”), 1999 (poetry)
- “Beyond Silence” (“Përtej Heshtjes”), 2002 (poetry)
- “If it is afternoon” (“Në qoftë mesditë”), 2004 (poetry)
- “Fatherland pardon me” (“Më fal pak Atdhe”), 2005,(poetry)
- “Where are the arrivals going” (“Ku shkojnë ardhjet”),2007 (poetry)
- “You arrived for the traces of wind” (“Erdhe për gjurmë të erës”), 2008 (poetry)
- “Time when it has time” (“Koha kurë të ketë kohë”), 2009 (poetry)
- “Wandering thoughts” (“Rrugëtimi i mendimeve“) 2010 poetry
- “The baptize of spirit” (Pagezimi I shpirtit) 2012 poetry
- “I call forgotten things” (Thërras gjëtar e harruara) 2013 poetry

Published plays:
- “Mrs Word” (“Zonja Fjalë”), 2007 (Drama)
- “Play and anti-play” (Lojë dhe kundër lojë) 2011 Drama

Political science:
- EU mission in Kosova after its independence 2010 USA.
- Bad times for the knowledge 2011, Pristina Kosovo.
- NATO-EU missions, cooperative or competitive 2012, Tirana Albania.
Published Works In Foreign Language:
- “Ce mult s-au rãrit scrisorile” (“Sa fortë janë rralluar letrat”); published in Romanian Language.
- “A respiration” (“Frymëmarrje’); published in India
- “Dame parol,” drama; published in French
- “COMME LE COMMENCEMENT EST SILENCIEUX”
(“Ku fillon heshtja”), poetry; Paris, France
- “ΠΟΥ ΠΑΝΕ ΟΙ ΕΡΧΟΜΟΙ (“Ku shkojnë ardhjet”),
Poetry in Greek; Greece
- “Wie wollen (“Si me dashtë”), poetry; Germany
- Frau Wort (Miss word) drama Germany
- Nasil sevmeli (Si me dashtë) poetry Turkey
- НА ВЕРХІВ’Ї ЧАСУ (In the bigening of time) poetry Ukraine
- How to reach yourself Poetry in USA
- в зените времени истлевшего (A vers on top of the time gone) Poetry Russia
- 34首封面 (34 poemus) poetry China
- "فواصل للحذف " (Elliptical dots) Poetry in Egypt


International Awards:
Member of the Association of Professional Journalists of Europe, Brussels, Belgium.
Member of the Academy of Science, Arts and Literature of Europe, Paris, France.
Member of the Academy of Science and High Education of Ukraine, Kiev, Ukraine.
Member of International PEN club Belgian Francophone, Brussels Belgium.

 Doctor Honoris Causa of the Institute of Ukrainian and Caucasian studies at the Ukrainian Academy of Sciences.
 SOLENZARA Prestigious International Award, Paris, France 2010.
 Internationa Prize “Nikolaj Gogol” Ucraine 2013.
 International Prize “Alexander the Great” Greece 2013
 National Poetry book prize MITINGU, in Gjakova, Kosovo 2011.
 International Prize “World Poetry” third prize in Sarajevo, Bosnia and Herzegovina 2013.

Personal website www.jetonkelmendi.page.tl
Biografi e shkurter - Jeton Kelmendi
 
SHËNIME PËR AUTORIN

Jeton Kelmendi, poet, dramaturg përkthyes letrar
dhe publicist, lindi më 1978 në Pejë.
Shkollën fillore dhe të mesmen i kreu në vendlindje,
ndërsa studimet për Komunikim Masiv në Prishtinë,
kurse studimet post-diplomike në ULB - Universitetin e
Brukselit (Politikat ndërkombëtare dhe çështjet e
sigurisë). Masterin e dytë e bëri për diplomaci. Vite me
radhë shkroi dhe botoi poezi, prozë, ese dhe tregime.
Është bashkëpunëtor i shumë medieve, shqiptare e të
huaja, ku trajton çështjet të ndryshme kulturore dhe
politike, sidomos që kanë të bëjnë me raportet
ndërkombëtare. Si emër Jeton Kelmendi u bë i njohur
për lexuesin në Kosovë me përmbledhjen e parë me
poezi “Shekulli i premtimeve”, të botuar më 1999. Në
vijim botoi edhe një sërë librash të tjera. Poezitë e tij u
përkthyen në më shumë se 25 gjuhë të huaja, u botuan në
disa antologji ndërkombëtare, duke bërë kështu të jetë
poeti më i përkthyer shqiptar. Ai është përfaqësues i
denjë i poezisë moderne shqiptare, është thënë nga
kritika letrare. Kelmendi është anëtar i disa klubeve
ndërkombëtare të poetëve dhe bashkëpunon me disa
revista letrare e kulturore, sidomos në gjuhët angleze,
franceze dhe rumune. Qenësia e punës së tij në fushën e
artit letrar është kujdesi që i kushton të shprehurit poetik,
shtjellimit modern të tekstit dhe thellësisë së mesazhit.
Në krijimtarinë e tij veçohet sidomos lirika e dashurisë
dhe vargu eliptik i ndërthurur me metafora dhe simbole
artistike. Është veteran i luftës që bëri UÇK-ja më 1998 -
1999. Aktualisht punon dhe jeton në Bruksel.
THËRRAS GJËRAT E HARRUARA
145
Poezi
Tituj të veprave
 Shekulli i Premtimeve, 1999, poezi
 Përtej Heshtjes, 2002, poezi
 Në qoftë mesditë, 2004, poezi
 Më fal pak Atdhe, 2005, poezi
 Ku shkojnë ardhjet, 2007, poezi
 Zonja Fjalë, 2007, dramë
 Erdhe për gjurmë të erës, 2008, poezi
 Koha kur të ketë kohë, 2009, poezi
 Rrugëtimi i mendimeve, 2010, poezi
 EU mission in Kosova after its independence, 2010,
politikë SHBA
 Misionet NATO-s dhe BE-së, kooperuese apo
konkurruese 2012 politikë SHBA
 Kohë e keqe për dijen 2012 publicistikë SHBA
Libra në gjuhë tjera
· Ce mult s-au rãrit scrisorile / Sa fortë janë
rralluar letrat, antologji personale në gjuhën
rumune, 2008,
· Breath / Fryma, botuar në Indi, 2009.
· Dame parol/drama; botuar në Francë, 2011
· COMME LE COMMENCEMENT EST
SILENCIEUX /(Ku fillon heshtja), poezi; Paris,
Francë, 2011
· ΠΟΥ ΠΑΝΕ ΟΙ ΕΡΧΟΜΟΙ/ (Ku shkojnë
ardhjet), poezi, Greqi, 2010
Jeton Kelmendi
146
Poezi
· Wie wollen /(Si me dashtë), poezi,
Gjermani, 2011
· Nasil sevmeli /(Si me dashtë) poezi, Turqi, 2011
· A Palavra Evitou o Silêncio/(Fjala kapërcen
heshtjen) 2009, Brazil
· How to reach yourself/(Si ta takosh vetveten),
poezi, SHBA, 2010
· Frau wort (Zonja Fjalë) Dramë Gjemani 2012
· فذحلل لصاوف" " (Tri eliptikat) Poezi Egjipt
2012
· НА ВЕРХІВ’Ї ЧАСУ (Në krye të kohës) Poezi
Ukrainë 2012
· в зените времени истлевшего (Një varg maje
kohës që iku) Poezi Rusi 2013
· 34首封面 (34 poezi- poemus) poezi Kinë 2013
Mirënjohje dhe çmime ndërkombëtare dhe kombëtare
 Çmimi i madh ndërkombëtar “Solenzara” Paris 2010
 Çmimin ndërkombëtar “World poetry” e treta”
Sarajevë 2013
 Çmimin ndërkombëtar “Nikolaj Gogol” Ukrainë me
2013
 Çmimin ndërkombëtar “Aleksandri i Madh” Greqi
me 2013
 Doctor Honoris Causa i Institutit të Studimeve
Ukrainiane dhe Kaukazit të Akademisë së
Shkencave të Ukrainës.
 Çmimi kombëtar Mitingu i Poezisë "Din Mehmeti" -
Gjakovë 2011
THËRRAS GJËRAT E HARRUARA
147
Poezi
 Anëtar i Asociacionit të gazetarëve profesionit të
Evropës, Bruksel
 Anëtar i Akademisë së Shkencave, Arteve dhe
Letersisë së Evropës, Paris
 Anëtar i Akademisë së Shkencave dhe Studimeve të
larta të Ukrainës, Kiev
 Anëtar i PEN Qendrës Ndërkombëtare Belge
frankofone, Bruksel.
-----------------------------------------------
Биография Етона Кельменди
Етон Кельменди родился в г. Печ (Косово) в 1978 г., там же закончил среднюю школу. Учился в Приштинском университете, где получил бакалаврскую степень по массовым коммуникациям. Изучал международные отношения в Брюссельском Свободном университете (Бельгия), получив дипломатическое образование. Является кандидатом наук по СМИ и политологии. Многие годы занимается литературным творчеством, работая в разных жанрах – поэзии, малой прозе, эссе. Сотрудничает с периодическими изданиями в Албании и за рубежом, специализируясь на культуре и политике, особенно международной. В Косово получил широкую известность в 1999 году, после выхода первой книги «Век обещаний» (“Shekulli i Premtimeve”). Потом выпустил немало других книг. Поэзия Етона Кельменди переведена на более чем двадцать два языка и опубликована в нескольких международных литературных антологиях. Он – самый переводимый и наиболее известный в Европе албанский поэт. По мнению критиков, Кельменди – выдающийся европейский поэт. Является членом многочисленных поэтических объединений и редколлегий различных литературных журналов, в том числе на французском, английском и румынском языках. Успех произведений Етона Кельменди основан на бережном отношении к лирике, современном подходе к тексту и глубоком смысловом наполнении. Любимые жанры писателя – любовная лирика, а также эллиптический стих с искусно вплетенными метафорами и символами. Кельменди – ветеран Войны за освобождение Косово 1998-1999 гг. В настоящий момент живет и работает в Брюсселе.

Книги:
- “Век обещаний” (“Shekulli i Premtimeve”), 1999 (поэзия)
- “За молчанием” (“Përtej Heshtjes”), 2002 (поэзия)
- “А если днем” (“Në qoftë mesditë”), 2004 (поэзия)
- “Прости, Отчизна” (“Më fal pak Atdhe”), 2005 (поэзия)
- “Куда текут потоки” (“Ku shkojnë ardhjet”), 2007 (поэзия)
- “Ты пришла вслед за ветром” (“Erdhe për gjurmë të erës”), 2008 (поэзия)
- “Время, когда пришло время” (“Koha kurë të ketë kohë”), 2009 (поэзия)
- “Блуждающие думы” (“Rrugëtimi i mendimeve“), 2010 (поэзия)
- “Крещение духа” (Pagezimi I shpirtit), 2012 (поэзия)

Драматургия:
- “Госпожа Речь” (“Zonja Fjalë”), 2007 (драма)
- “Пьеса и антипьеса” (Lojë dhe kundër lojë), 2011 (драма)

Политические эссе:
- Миссия ЕС в Косово после провозглашения независимости, 2010 (США)
- Не время знать, 2011 (Приштина, Косово)
- Миссии НАТО и ЕС: сотрудничество или соперничество?, 2012 (Тирана, Албания)

Книги на других языках:
- “Ce mult s-au rãrit scrisorile” (на румынском)
- “A respiration” (Индия)
- “Dame parolе” (на французском)
- “COMME LE COMMENCEMENT EST SILENCIEUX” (Франция)
“ΠΟΥ ΠΑΝΕ ΟΙ ΕΡΧΟΜΟΙ" (Греция)
- “Wie wollen” (Германия)
- Frau Wort (Германия)
- Nasil sevmeli (Турция)
- НА ВЕРХІВ’Ї ЧАСУ (Украина)
- How to reach yourself (США)
- Време кога ова време (Македония)
- "فواصل للحذف " (Египет)

Премии и членство в международных организациях:

Член Ассоциации профессиональных журналистов Европы, Брюссель, Бельгия
Член Европейской академии науки и искусств, Париж, Франция
Член Украинской академии высшего образования, Киев, Украина
Международная премия SOLENZARA, Париж, Франция
Национальная премия за книгу поэзии MITINGU Джаковица, Косово.
Jeton Kelmendi
 
ألسيرة الذاتية لـ (يتون كلمندي) ،
ترجمها الى العربية (ياسمين العاني)

ولد (يتون كلمندي) في مدينة بيجا ، كوسوفو عام 1978 . أكمل دراسته الابتدائية في مسقط رأسه . بعدها أكمل دراسته الجامعية في جامعة برشتينا ، وحصل على شهادة البكالوريوس في ( فنون الاتصال الجماهيري ) .
أكمل كلمندي دراسته فيما بعد في الجامعة الحرة في بروكسل ، بلجيكا ، متخصصا في ( الدراسات الدولية و الأمنية).
بدأ كلمندي في كتابة الشعر ، النثر، المقالات والقصص القصيرة منذ عدة سنوات و لا زال مستمرا ً في ذلك.
يساهم كلمندي بشكل منتظم في الكتابة لصحف في ( ألبانيا ) وخارجها ، ويتطرق في كتابته الى العديد من المواضيع الثقافية و السياسية ، و بالأخص تلك المتعلقة بالشؤون الدولية . أصبح يتون كلمندي مشهورا في ( كوسوفو ) بعد نشر كتابه الأول المعنون ( قرن الوعود ) (Shekulli i Premtimeve) ، و الذي نُشر في عام 1999 . بعدها قام بنشر العديد من الكتب الاخرى .
تُرجمت قصائده الى اكثر من 22 لغة ، ونُشرت في بعض المختارات الأدبية العالمية .
يُعتبر كلمندي من اكثر الشعراء الألبانيين الذين تم ترجمة قصائدهم .و في رأي عدد من النقّاد ، يعتبر كلمندي ممثلا ً حقيقيا ً للشعر الألباني المعاصر .
كلمندي عضو في العديد من النوادي الشعرية العالمية ، ويساهم في الكثير من المجلات الأدبية والثقافية ، خاصة في اللغات الانكليزية والفرنسية والرومانية .
تستند الحكمة في أعمال كلمندي الأدبية الى الاهتمام الذي يوليه للصياغة الشعرية ، البحث المعاصر للنص و عمق الرسالة . ان طبيعة شعر كلمندي تركز بصورة أكبر على كلمات الحب والشعر الايجازي المحبوك مع الاستعارات والرموز الفنية .
شارك كلمندي في حرب تحرير كوسوفو التي قادها جيش التحرير الكوسوفي 1998-1999.
يقيم ويعمل كلمندي حاليا في بروكسل ، بلجيكا .

الاعمال المنشورة :
- ( قرن الوعود ) (“Shekulli i Premtimeve”) 1999 ( شعر )
- ( ما وراء الصمت ) ((“Përtej Heshtjes” 2002 ( شعر )
- ( اذا كان الوقت هو بعد الظهر ) (“if it is afternoon”) 2004 ( شعر )
- (سامحني يا وطني ) “Më fal pak Atdhe”)) 2005 ( شعر )
- ( الى أين يذهب الوافدون ) (“Ku shkojnë ardhjet”) 2007 ( شعر )
- ( ها قد وصلت لآثار الريح ) (“Erdhe për gjurmë të erës”) 2008 ( شعر )
- (الوقت حين يكون له وقت ) (“Koha kurë të ketë kohë”) 2009 ( شعر )
- ( افكار هائمة ) ((“Rrugëtimi i mendimeve“ 2010 ( شعر )

المسرحيات المنشورة :
- ( السيدة "كلمة" ) 2007 ( دراما )

العلوم السياسية :
- بعثة الاتحاد الاوربي في كوسوفو بعد استقلالها / 2010 / الولايات المتحدة الامريكية.
- وقت سيئ للمعرفة / 2011 / الولايات المتحدة الامريكية.

الأعمال المنشورة بلغات اجنبية :
- (كم هي قوية تلك الاوراق الرقيقة ) (“Ce mult s-au rãrit scrisorile”) نُشرت باللغة الرومانية
- ( التنفس ) (“A respiration”) نُشرت في الهند
- ( السيدة "كلمة" ) (“Dame parol،”) دراما ، نُشرت باللغة الفرنسية
- ( كم هي البداية صامتة ) (“COMME LE COMMENCEMENT EST SILENCIEUX”) شعر ، باريس ، فرنسا
- ( الى أين يذهب الوافدون) (“ΠΟΥ ΠΑΝΕ ΟΙ ΕΡΧΟΜΟΙ“) شعر باللغة اليونانية ، اليونان
- ( كيف تُحب ) (Wie wollen) ، شعر ، ألمانيا
- ( كيف تُحب ) (Nasil sevmeli) ، شعر ، تركيا
- ( كيف تصل الى نفسك ) ("How to reach yourself ") 2010
- ( النفس ) ("Breath") قصائد نُشرت في الولايات المتحدة الامريكية 2009

الجوائز العالمية :
- عضو في جمعية الصحفيين المحترفين في اوروبا ، بروكسل ، بلجيكا
- عضو في أكاديمية العلوم والفنون في اوروبا ، باريس ، فرنسا
- حائز على الجائزة العالمية القيـَـمة (SOLENZARA) باريس ، فرنسا

-------------------------------------
ジェトン・ケルメンディの伝記
ジェトン・ケルメンディは1978年コソボ西北群に位置する都市ペヤで生まれ、ペヤ市内の小学校を卒業した。その後彼はプリシュティナ大学で彼の研究を続け、マスコミュニケーションの学士号の学位を取得。彼はインターナショナルと安全保障研究に専門とし、ベルギーのブリュッセル自由大学で彼の大学院での研究を完了した。彼は外交で2度目の修士を終えた。実際に彼はメディアと政治の博士候補生です。長年にわたり、彼は詩、散文、エッセイ、短編小説を書いています。彼は特にアルバニアや他の国で、国際情勢に関する多くの文化的•政治的トピックへの書き込み、多くの新聞に定期的に寄稿しています。ジェトンケルメンディは、彼の最初の本 "約束の世紀"( "Shekulli Premtimeve")1999年出版後に、コソボではよく知られるようになった。その後、彼は他の数冊の本を出版しました。彼の詩は、二十二ヶ国語に翻訳され、いくつかの国際的な文学アンソロジーに掲載されています。彼は、ヨーロッパでは最も翻訳され、知られているアルバニアの詩人です。ケルメンディは多くの文芸批評家が認める、現代アルバニア語詩の真の代表です。国際批評家と詩人たちは、彼は偉大なヨーロッパの詩人であると、多くの記事に書いている。彼は多くの国際的な詩のクラブのメンバーであり、特に英語、フランス語、ルーマニア語の言語の文学や文化の雑誌に数多く寄稿しています。文学の分野での彼の仕事の博識は、彼が詩的な表現、およびテキストとメッセージに最新の探究と注意を払っていることに基づいています。彼のジャンルは恋愛詩に、より焦点を当てています。そして幾何学的散文と、芸術の象徴と比喩とが絡み合うのです。ケルメンディは、1998年-1999年コソボ解放軍率いるコソボの解放戦争の兵士です。
現在、ブリュッセル、ベルギーに常駐し働いています。

出版された作品:
- “The Century Promises” (“世紀は約束”), 1999 (詩歌)
“Beyond Silence” (“沈黙を超えて”), 2002 (詩歌)
- “If it is afternoon” (“それが午後の場合”), 2004 (詩歌)
- “Fatherland pardon me” (“祖国恩赦私”), 2005,(詩歌)
- “Where are the arrivals going” (“どこ到着は予定です”),2007 (詩歌)
- “You arrived for the traces of wind” (“あなたは風の跡に到着”), 2008 (詩歌)
- “Time when it has time” (“それは時間があります”), 2009 (詩歌)
- “Wandering thoughts” (“さまよう思考“) 2010 詩歌
- “The baptize of spirit” (精神の洗礼) 2012 poetry

公開された演劇:
- “Mrs Word” (“ミセスワード”), 2007 (遊ぶ)
- “Play and anti-play” (再生とアンチ遊び) 2011(遊ぶ)
政治学:
- EU mission in Kosova after its independence 2010 USA. (その独立後の2010年、アメリカコソボにおけるEUの使命)。
- Bad times for the knowledge 2011, Pristina Kosovo. (知識2011年、コソボのプリシュティナ悪い時)
- NATO-EU missions, cooperative or competitive 2012, Tirana Albania. (北大西洋条約機構(NATO)とEUの任務、協力または競争2012、ティラナ、アルバニア)。

外国語で出版された作品
- “Ce mult s-au rãrit scrisorile” (“珍しい文字はいくらだったの”); ルーマニア語の言語で出版した。
- “A respiration” (“呼吸”); インドで出版
- “Dame parol,” (レディー口頭) フランス語で出版.
- “COMME LE COMMENCEMENT EST SILENCIEUX”
(“始まりは沈黙している ”),詩、パリ、フランス.
- “ΠΟΥ ΠΑΝΕ ΟΙ ΕΡΧΟΜΟΙ (“到着はどこにありますか”),
   ギリシャ語で詩;ギリシャ.
- “Wie wollen (“どのように”), 詩、ドイツ.
- Frau Wort (単語を欠場) ドラマ、ドイツ.
- Nasil sevmeli (どのように愛する) 詩、トルコ.
- НА ВЕРХІВ’Ї ЧАСУ (時間の初めに) 詩、ウクライナ.
- “How to reach yourself” (自分に到達する方法を) 詩、米国.
- време кога ова време (それは時間があります) 詩、マケドニア.
- " للحذف فواصل " エジプト(楕円ドット)詩.
国際的な受賞歴:
Member of the Association of Professional Journalists of Europe, Brussels, Belgium. (ヨーロッパ、ブリュッセル、ベルギーのプロのジャーナリストの協会の会員)。
Member of the Academy of Science and Arts of Europe, Paris, France. (ヨーロッパの科学とアート、パリ、フランスのアカデミーの会員)。
Member of the Academy of Science and Arts of Ukraine, Kiev, Ukraine. (ウクライナ、キエフ、ウクライナの芸術科学アカデミーの会員)。
SOLENZARA Prestigious International Award, Paris, France. (ソレンザラ、権威ある国際賞、パリ、フランス).
National Poetry book prize MITINGU, in Gjakova, Kosovo 2011. (コソボ、2011年に国立詩本賞金MITINGU、)

--------------------------------
Mendime për poezinë
•"Buka e vargjeve" dhe "uji i fjalës"
Jeton Kelmendi është një "konstruktor" i mirë vargjesh, duke impresionuar përmes aftësisë për të ditur të gjejë simbolikën, imagjinatën dhe metaforën, të një origjinaliteti dhe brishtësie të cilën nuk mund ta hasim veçse rrallë, dhe vetëm te autorët e pajisur me dhunti, atje ku e gjen fushën e fjalës, trupin e heshtjes, plagët e fjalës, eshtrat e zbardhura të lirikës etj. Antologjia e tij është bregu i mërgimit, i vetëekzilit të çdot njeriu modern, dhe njëherit vendi në të cilin, madje qoftë se edhe janë rralluar, letrat ende arrijnë. Dhe njëherit me to, edhe fëshfërima e fshehtë dhe magjepsëse e poezisë.

Florentin Popescu
Para ca kohësh, lexuesit e Rumanisë patën surprizën e takimit edhe me një poet të vërtetë – nga poetët e shumtë, të çmuar dhe interesantë, origjinalë e të bukur – nga Kosova, një yon; e bekuar e cila tejmatanë padrejtësive të njohura historike, dëshmon se është një hapësirë letrare që shkon duke u afirmuar dhe na imponon gjithnjë e më shumë në koncertin universal të botës lirike. Emri i këtij poeti është Jeton Kelmendi, ndërsa vëllimi i tij, i përkthyer në gjuhën rumune prej Baki Ymerit, mban një titull jo vetëm sugjestiv, por dhe njërin të përmushur me ngarkesë sentimentale dhe simbolike : Sa shumë janë rralluar letrat.

Jeton Kelmendi ka debutuar në moshën 21 vjeçare, më 1999, me vëllimin Shekulli i Premtimeve, që don të thotë se poeti lë të kuptohet, së paku përmes titullit të zgjedhur për atë libër, se qysh në atë kohë e kishte vizionin e pjekur dhe plotësisht të përgjegjshëm për kuptimin e bardit, por edhe për shekullin e shqetësuar në të cilin i qe dhënë fati të jetojë. Përndryshe, qoftë kalimthi duke thënë, Jeton Kelmendi është dëshmuar të jetë fort i inspiruar, dhe më pastaj duke patur parasysh faktin se vëllimet e tij që do të pasojnë do të kenë edhe ato tituj "polemikë" dhe nxitës: Përtej Heshtjes, (2002). Në qoftë mesditë (2004) Më fal pak Atdhe (2005), Ku shkojnë ardhjet (2007) Zonja Fjalë (2007) dhe : Sa fort janë rralluar (2007).

Vëllimi që na e jep rastin të shtrojmë në letër mendimet dhe impresionet, është një antologji me vlera antologjike të zgjedhura nga e tërë krijimtaria e tij, dhe mban, një titull me një shëmbëlltyrë aktuale, e huazuar nga vargjet më të frymëzuara të poetit. Jo rastësisht themi para jush, gjatë përurimit të tij në Bukuresht, dhe shkruajmë në letër se është një "titull i inspiruar" ngase ai faktikisht ngërthen një univers të tërë lirik. Një univers që e individualizon autorin, duke i konturuar një personalitet të pakrahasueshëm, si në poezinë kosovare, poashtu edhe në atë evropiane.

Duke rrezikuar të kërkojmë ndjesë po qe se e nxjerrim në pah një të vërtetë tashmë të njohur – se njeriu është poezia e tij, siç edhe poezia është vetë njeriu, po pohojmë se Jeton Kelmendi shpreh vetveten në mënyrë të drejtpërdrejtë, të sinqertë dhe pa tam/tame të kërkuara në mundimet e figurës letrare, të cilat përndryshe do ta tradhtonin atypëraty. Jeton Kelmendi është, de facto, me gjithë qenien i shquar në kohërat e agjituara që i përjetojmë të gjithë – një poet i dashurisë dhe i pendës, i meditimeve përballë kalimit të kohës dhe konditës humane. Ndërsa, po qe se të rezumojmë në një fjalë të vetme krijimtarinë e tij, nuk dimë cili term do të ishte më i përshtatshëm : Thjeshtësi ? Sinqeritet ? Fshehtësi ? Pëshpëritje ? Dëshmi ? Nuk e dimë, ngase se poeti ka nga të gjitha këto nga diçka.

Autori dëshiron t’u komunikojë edhe të tjerëve diçka nga bota e tij e përmbushur me një shpirt të florinjtë. Një dëshmi e thjeshtë e bërë për të dashurën e tij, nga e cila gurgullon një vlerë gjeneralizuese, si në poemin „Fjala kapërcen heshtjen”: „Dje mësova/ Të hesht/ Të flas pak/ Jam i mbushur me frymën e pikëllimit/ Përmes qepallave të këputura/ Të syve tu/ Kaherë jam nisur kah ti/ Të flas duke heshtur/ Të rrëfej për ty/ Dhe për mua/ Dhe mendova/ Të të them/ Se je/ Buka e vargjeve/ Uji i fjalës/ Unë jam për ty/ Kënga më e kërkuar/ E kahershme!” Shohim këtu, një farë përmbysjeje të perspektivës, poeti duke prononcuar në finale shëmbëlltyrën më të përshtatshme, ngase ku mund të gjendet një krahasim më sugjestiv i ndjenjës, se sa në zërin e një melodie "të kahmotshme", e mbështjellë me parfumin dhe nostalgjitë e saj ?

Në këtë kontekst soditja, meditimi dhe malli gërshetohen me gjendjen e „pritjes” dhe nostalgjisë, të çastit në të cilin edhe po qe se „rrugët kanë vajtur në mërgim”, dikend nuk është vështirë për ta gjetur. Dikend të ndodhur ndërmjet errësirës dhe dritës, të cilit „i dhemb fjala” përballë këngës së pashprehur, të ëndërruar, të parandjerë dhe kaherë të pritur. Nuk e dimë si është prezantuar poeti në vëllimet e para, të cilat nuk kemi patur rastin t’i lexojmë, por këtu ai na del si një bard i frymëzuar dhe si një „konstruktor” i mirë vargjesh, duke impresionuar përmes aftësisë për të ditur të gjejë simbolikën, imagjinatën dhe metaforën, të një origjinaliteti dhe brishtësie të cilën nuk mund ta hasim veçse rrallë, dhe vetëm te autorët e pajisur me dhunti, atje ku e gjen fushën e fjalës, trupin e heshtjes, plagët e fjalës, eshtrat e zbardhura të lirikës etj.

"Sa fort janë rralluar letrat" na thotë poeti. Dhe përmes kësaj kuptojmë, faktikisht, shqetësimin për të parë se si njeriu modern i shekullit të XX, rreshtohet në valët e jetës si ushtar besnik i humanizmit, tëhuajësohet nga ndjeshmëria e çiltër, nga përjetimet dhe sentimentet e bukura, por edhe nga e shkuara e qetë dhe romantike, nga e cila çdo njëri prej nesh e ruajmë nga një pjesë në veten tonë. Këto – dhe jo vetëm këtyre – Jeton Kelmendi ua konsakron një pjesë të mirë të poezive, por edhe dashurisë së kundruar si një farë mërgimi nga pakënaqësitë dhe marrëzitë e kohës aktuale – fakt fort interesant (rumanisht: fapt foarte interesant), dhe të cilin lexuesi si dashamiri i poezisë, nuk mund të mos e vërejë, duke u bërë, pa kurrfarë dyshimi, „bashkëfajtor” i poetit.

Antologjia e Jeton Kelmendit na paraqitet më shumë se një „njollë ngjyre” në kontekstin e lirikës që praktikohet sot në botë. Ajo është bregu i mërgimit, i vetëekzilit të çdot njeriu modern, dhe njëherit vendi në të cilin, madje qoftë se edhe janë rralluar, letrat ende arrijnë. Dhe njëherit me to, edhe fëshfërima e fshehtë dhe magjepsëse e poezisë. (Bukuresht, 30 prill 2008)

Drita e fjalëve
Më duket se prej shekujsh e mbaj në trup këmishën e poezisë shqipe, ndërsa drita e saj e nxit murlanin në shpirtin tim me vargje të cilat më shërojnë nga vdekja duke i lexuar, apo, duke ua dëgjuar fëshfërimën e mrekullueshme. Fuqia e vargjeve të poetëve shqiptarë buron nga zemra e përjetshme e një dheu të mbrujtur me dashuri dhe vuajtje që e përmbushin misionin e jetës me merita që mbeten në histori. Ja, mbaj në pllakat e shuplakës shpirtin poetik të Jeton Kelmendit, ndërsa drita e tij më duket e mjaftueshme, ngase buron nga rrënja e fjalëve që i lartëson në drejtim të shikimit, aq sa e kuptoj britmën e tyre edhe në adresën time, një lexues i gjorë, dhe më bën të jem dëshmitar i çastit fitimtar të lotit kosovar. Jetoni është një zjarr i brendshëm i degdisur nëpër prita e pritje fjalësh që s’të lënë të mbetesh i vetmuar, edhe pse i kaplon nga një herë vetmia në largësinë e një mendimi të cilit i janë fshehur rrugët.

Poeti shkëput nga tuli i shpresës një mahnitje turbulluese që turfullon me të gjitha hijet që vijnë pas teje, dhe vjeshtët kalojnë këndejpari si një heshtje e fillimit kur të mbyll e shkuara në vetmi. Kush e din se cila erdhi më parë : "ardhja apo shkuarja", pyet poeti duke ëndërruar t’i shërojë me fjalë krejt të vetmuarit e botës. Duke na i shëruar plagët e pashërueshme të shpirtit, Jeton Kelmendi e fiton betejën mendimtarë të mundimit duke arritur rë bëhet një zë i veçantë i ndërgjegjes artistike të shpirtit shqiptar. Kështu, poemat e tij i japin peshë plotnisë dhe vlerës, duke u shndërruar në stoli të vërteta. Nga do të nisë dita ime e nesërme, ku është hija ime e djeshme, pyet poeti duke i kundruar te guri i padukshëm ëndrrat dhe zgjimin nga ëndërrimi, ujin, bukën dhe antinjeriun, shirat e lodhura, dëborën dhe krojet që s’duan të rrjedhin më shumë për ne ngase ua kanë rrëmbyer qiellin, dhe asnjë çik dimri nuk ma kanë lënë, thotë poeti : "dhe asgjë nuk ka mbetur për mua/ kush do ta gjejë vallë kodin tim/ për nesër".

Delikat dhe i sinqertë, poeti sjell në gjykatën e instancës së fundit të gjuhës së tij dhe të gjithëve, çdo gjë të mbrujtur me vërtetësi, dashuri, dyshim apo fitore, në një regjistër personal të mirëstrukturuar, që e vë pa kurrfarë dyshimi në qarkun e zërave të mëdhenj të lirikës së sotme shqipe : "Ëndrrës sime dhe zgjimit tënd", thotë poeti, "nuk u dihet Atdheu/ as zhurmës sonë dhe as heshtjes sate/ nuk u besohet dita e nesërme/ thuase është e pasnesërmja jote/ nga e cila kam frikë". Ja pra, kjo është "Aerdhja jonë në pergament", në horizontin e mallit dhe pritjes së një përgjigjeje, poeti dëgjon qetësinë e skalitur në gjurmat e fjalëve, në brigjet e të cilave unë, shtegtar i vonuar apo i ardhur para kohe, nuk jam veçse njeriu me duart e pastra nga bardhësia e të cilave ka marrë fluturimin një pulëbardhë e vetmuar :

“Një çik më vonë do të dalë në gurrin e fjalës/ për ty do të dal dhe unë/ do të të pres gjatë/ me të gjitha shkuarjet/ me të gjitha ardhjet”. Dhe ja, dha Zoti një “një çik më vonë”, më mirë më vonë se kurrë, të dalë një “bandit” që din të përkthejë, e të na e sjellë shpirtin poetik të Kosovës kreshnike në veri të Danubit, në gjirin e gjuhës së një kombi me të cilin na lidh një e shkuar e lashtë dhe e bukur, nga e cila buron edhe fjala më e lashtë dhe më e bukur e nënshtratit të gjuhëve tona : bukuria. Qoftë i gëzuar dhe paharruar ky çast i bekuar ! (Mihai Antonescu)
 

=> Do you also want a homepage for free? Then click here! <=
Copiright © Jeton KELMENDI jetonkelmendi@gmail.com 0032474464251